Virtual assistant voor je praktijk: wat kan wel en wat niet?

Een virtual assistant kan een praktijk van therapeut, fysiotherapeut, diëtist of psycholoog flink ontlasten met agendabeheer, algemene mail, facturen voor niet-vergoede zorg, de nieuwsbrief en praktijkorganisatie. Medische inhoud en dossiers blijven buiten haar werk, tenzij je daar zorgvuldig afspraken over hebt gemaakt. Gezondheidsgegevens zijn bijzondere persoonsgegevens, en daar ga je extra voorzichtig mee om.
Eerst de grens: wat valt onder het beroepsgeheim?
Begin bij deze vraag, niet bij de takenlijst. Als zorgverlener heb je te maken met een medisch beroepsgeheim en met de AVG. Alles wat iets zegt over de gezondheid van een cliënt, is een bijzonder persoonsgegeven (art. 9 AVG). Daarvoor gelden strengere regels dan voor een naam en telefoonnummer.
Daaruit volgt een eenvoudige vuistregel: laat je VA werken met wie, wanneer en wat het kost, niet met waarom. Een afspraak plannen kan zonder te weten met welke klacht iemand komt. Een factuur sturen kan zonder diagnose. Hoe beter je dat scheidt, hoe minder risico.
Ook dan ziet je VA namen en contactgegevens van cliënten. Daarvoor is zij verwerker en sluit je een verwerkersovereenkomst. Alleen al het feit dát iemand bij een psycholoog of fysio komt, kan gevoelig zijn. Spreek dus ook geheimhouding af. Lees meer in de AVG en de verwerkersovereenkomst met je VA. Bij twijfel over wat in jouw beroep mag, vraag je je beroepsvereniging of een jurist.
Wat een VA wél voor je praktijk kan doen
| Taak | Toelichting | Risico |
|---|---|---|
| Agenda bijhouden | Afspraken inplannen en verzetten, wachtlijst bijhouden, herinneringen controleren | Laag, mits er geen klacht of reden in de agenda staat |
| Algemene mailbox | Vragen over openingstijden, route, tarieven en vergoeding beantwoorden | Laag tot middel: spreek af dat inhoudelijke mails ongelezen doorgaan naar jou |
| Facturen | Facturen voor niet-vergoede zorg of zelfbetalers versturen, betalingen nalopen | Middel: geen behandelcodes of omschrijvingen die meer zeggen dan nodig |
| Praktijkorganisatie | Leveranciers, onderhoud, schoonmaak, verzekeringen, ruimtehuur | Laag |
| Nieuwsbrief en social media | Algemene informatie, nieuws van de praktijk, posts inplannen | Laag, mits er geen cliëntverhalen in staan |
| HR | Roosters, verlof, onboarding van een nieuwe collega | Middel: personeelsgegevens zijn ook persoonsgegevens |
| Bijscholing en registratie | Cursussen zoeken, inschrijven, deadlines bijhouden | Laag |
Een voorbeeld: de algemene mailbox
De mailbox is vaak het lastigste punt, omdat je niet weet wat cliënten gaan schrijven. Iemand vraagt naar een parkeerplek en vertelt er in dezelfde mail bij hoe slecht het gaat. Een paar manieren om daarmee om te gaan:
- Splits adressen: een algemeen adres voor praktische vragen dat je VA beheert, en een eigen adres voor cliënten in behandeling dat alleen jij leest.
- Zet een automatisch antwoord op het algemene adres met de vraag om geen medische informatie te mailen, en waar iemand terechtkan met inhoudelijke vragen.
- Spreek af dat je VA een mail met inhoudelijke informatie niet beantwoordt, maar direct doorzet naar jou en uit haar eigen werkmap verwijdert.
Zo beperk je wat je VA te zien krijgt, zonder dat cliënten langer op antwoord wachten.
Wat je niet uitbesteedt
- Het dossier. Verslaglegging, behandelplannen en correspondentie met verwijzers en andere zorgverleners blijven bij jou.
- Inhoudelijk contact met cliënten. Vragen over klachten, oefeningen of medicatie beantwoord je zelf.
- Triage. Een VA beoordeelt niet of iets spoed is. Spreek af dat elke mail met een inhoudelijke vraag direct naar jou gaat, en zet op je site wat iemand moet doen in een noodsituatie.
- Declaraties met behandelinformatie. Declareren bij zorgverzekeraars gaat vaak via je praktijksoftware en raakt medische gegevens. Doe dat zelf of laat het aan een gespecialiseerde partij die daarop is ingericht.
Technisch goed inrichten
Ook bij de beste afspraken gaat het mis als de techniek het niet ondersteunt. Een paar punten om na te lopen:
- Geef je VA een eigen account in je agenda- of praktijksysteem, met rechten die alleen de agenda tonen en niet het dossier. Kan je systeem dat niet, dan moet je goed nadenken of je VA erin mag.
- Gebruik tweestapsverificatie en een wachtwoordmanager zoals Bitwarden of 1Password.
- Laat je VA werken op een beveiligde, eigen werkplek, niet op een gedeelde gezinscomputer.
- Gebruik geen gewone WhatsApp om over cliënten te praten. Bespreek praktische zaken zonder namen of via een kanaal dat je ook voor andere zakelijke communicatie veilig acht.
- Leg vast wat er gebeurt bij een datalek: wie meldt wat aan wie, en binnen welke tijd.
- Maak een lijst van alle toegangen, zodat je ze in één keer kunt intrekken als de samenwerking stopt.
In de zorg wordt voor informatiebeveiliging vaak de norm NEN 7510 gebruikt. Je hoeft die als kleine praktijk niet uit je hoofd te kennen, maar het is goed om je softwareleveranciers ernaar te vragen. Meer over toegang geven lees je in veilig wachtwoorden delen.
Tip: Laat cliënten zelf hun afspraak inplannen via een boekingslink, en laat je VA alleen het verzetten, de wachtlijst en de herinneringen doen. Dan komt er minder via de mail binnen en hoeft je VA minder te lezen.
Btw en kosten
Veel zorgdiensten zijn vrijgesteld van btw. Dat heeft een gevolg dat praktijkhouders vaak vergeten: wie btw-vrijgesteld werkt, kan de btw op ingekochte diensten meestal niet aftrekken. Rekent je VA btw, dan is die 21% voor jou dus een echte kostenpost. Bij het tarief van Virtual Wave van €47,50 excl. btw betaal je dan €57,48 per uur. Vergelijk tarieven daarom altijd ook incl. btw. Lees meer in zijn de kosten van een VA aftrekbaar? en vraag je boekhouder hoe het in jouw situatie zit.
Startplan in vijf stappen
- Breng in kaart welke gegevens waar staan. Agenda, mail, praktijksoftware, boekhouding. Waar staan medische gegevens?
- Kies taken buiten het dossier. Bijvoorbeeld praktijkorganisatie en de algemene mailbox.
- Regel de papieren. Verwerkersovereenkomst, geheimhouding en een overeenkomst van opdracht.
- Richt de techniek in. Eigen account, beperkte rechten, tweestapsverificatie.
- Evalueer na een maand. Kwam je VA toch medische informatie tegen? Pas dan de werkwijze aan.
Hoe je een geschikte VA vindt en de samenwerking opzet, lees je bij een virtual assistant inhuren.
Wat Virtual Wave kan doen
Ik ben Mikki, virtual assistant uit Tilburg. Voor praktijken doe ik onder andere agendabeheer, e-mailbeheer, facturen versturen en HR-ondersteuning, steeds met een verwerkersovereenkomst en buiten het dossier. Wil je bespreken wat bij jouw praktijk past? Neem contact op.
Veelgestelde vragen
Mag een virtual assistant in mijn praktijksoftware werken?
Dat kan alleen als je de rechten zo kunt instellen dat ze geen dossiers ziet, en als je een verwerkersovereenkomst hebt. Kan dat niet, laat haar dan buiten dat systeem werken.
Moet ik cliënten vertellen dat er een VA meewerkt?
Het is netjes om in je privacyverklaring te vermelden dat je hulp hebt bij de administratie en planning. Zo weten cliënten wie hun gegevens kan zien.
Kan een VA mijn wachtlijst beheren?
Ja, als de wachtlijst alleen naam, contactgegevens en voorkeursdagen bevat. Zet de reden van aanmelding er niet in, of houd die op een plek waar alleen jij bij kunt.


